ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียสิวอักเสบ ทำงานยังไง

ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่ใช้รักษาสิว เช่น ยากลุ่ม Tetracyclines (เช่น Doxycycline, Minocycline) หรือ ยากลุ่ม Macrolides (เช่น Erythromycin) ทำงานในร่างกายผ่านกระบวนการที่มีผลต่อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการอักเสบในสิว เช่น Cutibacterium acnes (C. acnes) ซึ่งเป็นแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่เจริญเติบโตในรูขุมขน ต่อไปนี้คือกระบวนการที่ยาเหล่านี้ทำงานในร่างกายครับ

1. การดูดซึมยาเข้าสู่กระแสเลือด

• เมื่อรับประทานยาเข้าไป ยาจะผ่านกระเพาะอาหารและลำไส้เล็ก โดยถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดผ่านผนังลำไส้
• ยาบางชนิด เช่น Doxycycline มีการดูดซึมที่ดีหากรับประทานพร้อมน้ำเปล่า และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีแคลเซียมหรือเหล็กสูง เพราะอาจรบกวนการดูดซึมยา

2. การกระจายตัวในร่างกาย

• หลังจากยาถูกดูดซึม ยาจะกระจายไปตามกระแสเลือดและเข้าสู่เนื้อเยื่อที่มีการอักเสบ เช่น รูขุมขนหรือบริเวณที่มีสิวอักเสบ

3. การยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย

• ยาฆ่าเชื้อจะเข้าสู่เซลล์ของแบคทีเรียและรบกวนกระบวนการทำงานต่างๆ เช่น:
  • Tetracyclines: ยากลุ่มนี้จะยับยั้งการสร้างโปรตีนของแบคทีเรียโดยจับกับไรโบโซม (Ribosome) ทำให้แบคทีเรียไม่สามารถสร้างโปรตีนที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตและการสืบพันธุ์ได้
  • Macrolides: ยากลุ่มนี้ก็ยับยั้งการสร้างโปรตีนของแบคทีเรียเช่นกัน แต่จะจับที่บริเวณอื่นของไรโบโซม

4. ลดการอักเสบในรูขุมขน

• แบคทีเรีย C. acnes มีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการอักเสบของผิวหนัง โดยมันจะปล่อยสารที่กระตุ้นเซลล์ภูมิคุ้มกัน เช่น ไซโตไคน์ (Cytokines) ให้ทำงานเกินความจำเป็น
• ยาฆ่าเชื้อสามารถลดจำนวนแบคทีเรีย C. acnes ในรูขุมขน ทำให้การอักเสบลดลง

5. การลดการผลิตไขมัน (ผลทางอ้อม)

• เมื่อการอักเสบในรูขุมขนลดลง ต่อมไขมันจะผลิตน้ำมัน (Sebum) น้อยลงในบริเวณที่เคยมีสิวอักเสบ
• การลดน้ำมันในรูขุมขนช่วยลดปัจจัยที่ทำให้แบคทีเรียเจริญเติบโต

6. การกำจัดยาออกจากร่างกาย

• หลังจากยาได้ออกฤทธิ์แล้ว ตัวยาจะถูกเผาผลาญในตับและขับออกทางไต (ปัสสาวะ) หรือลำไส้ (อุจจาระ) ขึ้นอยู่กับชนิดของยา
• ระยะเวลาที่ตัวยาคงอยู่ในร่างกาย (Half-life) จะกำหนดความถี่ในการรับประทาน